"शिक्षा नियमावली, २०५९ दशौँ संशोधन, २०८३, शिक्षक सेवा आयोग बाट लिइने परीक्षा- लाइसेन्स, बि‍. नि, मा. वि, नि.मा .वि को प्रथम पत्र का लागि उपयोगी " "भाग- १ "

शिक्षा नियमावली, २०५९ को दशौँ संशोधन, २०८३ सम्बन्धी GK क्विज

१. शिक्षा नियमावली, २०५९ को दशौँ संशोधन, २०८३ कहिले नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित भएको थियो?

क. २०८३ असार १५ गते

ख. २०८३ असार २५ गते

ग. २०८३ साउन १ गते

घ. २०८३ साउन १५ गते

 

✓ सही उत्तर ख. २०८३ असार २५ गते

दशौँ संशोधन २०८३ असार २५ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित भएको हो।

२. शिक्षा नियमावली, २०५९ संशोधन गर्न नेपाल सरकारले कुन कानुनी आधार प्रयोग गरेको हो?

क. शिक्षा ऐन, २०२८ को दफा ९

ख. शिक्षा ऐन, २०२८ को दफा १९

ग. नेपालको संविधानको धारा ३१

घ. शिक्षक सेवा आयोगको नियम ९५

 

✓ सही उत्तर ख. शिक्षा ऐन, २०२८ को दफा १९

सही कानुनी आधार शिक्षा ऐन, २०२८ को दफा १९ हो। यसले नेपाल सरकारलाई ऐनको उद्देश्य कार्यान्वयन गर्न नियम बनाउने अधिकार दिन्छ।

३. शिक्षा नियमावली, २०५९ को कुन संशोधन  ले इ-पेन्सनको  व्यवस्था गरेको  हो?

क. सातौँ संशोधन

ख. आठौँ संशोधन

ग. नवौँ संशोधन

घ. दशौँ संशोधन

✓ सही उत्तर घ. दशौँ संशोधन

तपाईंले उपलब्ध गराउनुभएको तथ्यअनुसार सही उत्तर दशौँ संशोधन हो। पेन्सनसम्बन्धी ठ्याक्कै व्यवस्था र लागू हुने सर्त मूल संशोधित पाठसँग मिलाउनुहोस्।

४. सामुदायिक विद्यालयको स्थायी शिक्षक तथा कर्मचारीको नियुक्ति र बढुवाका लागि सिफारिस गर्ने निकाय कुन हो?

क. विद्यालय व्यवस्थापन समिति

ख. स्थानीय तह

ग. शिक्षक सेवा आयोग

घ. राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड

 

✓ सही उत्तर ग. शिक्षक सेवा आयोग

स्थायी शिक्षकको नियुक्ति तथा बढुवाका लागि सिफारिस गर्ने निकाय शिक्षक सेवा आयोग हो।

५. शिक्षक सेवा आयोगले नियुक्तिका लागि सिफारिस गरेको व्यक्तिलाई नियुक्तिपत्र कति दिनभित्र बुझ्नुपर्ने व्यवस्था रहेको छ?

क. १५ दिनभित्र

ख. ३० दिनभित्र

ग. ३५ दिनभित्र

घ. ६० दिनभित्र

✓ सही उत्तर ख. ३० दिनभित्र

तपाईंले दिएको विवरणअनुसार सिफारिस भएको ३० दिनभित्र नियुक्तिपत्र बुझ्नुपर्ने हुन्छ।

६. शिक्षक सेवा आयोगले नियुक्तिका लागि सिफारिस गरेको व्यक्तिलाई नियुक्तिपत्र दिने निकाए कुन हो ?  

क. विद्यालय व्यवस्थापन समिति

ख. स्थानीय तह

ग. शिक्षक सेवा आयोग

घ. शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाई

✓ सही उत्तर घ. शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाई

प्रश्न 7. स्थायी शिक्षकको सरुवामा प्राथमिकता निर्धारण गर्दा सबैभन्दा पहिलो प्राथमिकता कसलाई दिने व्यवस्था उल्लेख गरिएको छ?

क) गर्भवती महिला शिक्षकलाई

ख) दुई वर्षभन्दा कम उमेरको बच्चा भएका शिक्षकलाई

ग) ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका अपाङ्गता भएका शिक्षकलाई

घ) अवकाश हुन एक वर्षभन्दा कम अवधि बाँकी भएका शिक्षकलाई

सही उत्तर: ग) ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका अपाङ्गता भएका शिक्षकलाई

प्रश्न ८. शिक्षक सरुवाका लागि अङ्कका आधारमा प्राथमिकता निर्धारण गर्दा अधिकतम कति अङ्कको व्यवस्था उल्लेख गरिएको छ?

क) ५० अङ्क

ख) ६० अङ्क

ग) ६५ अङ्क

घ) १०० अङ्क

सही उत्तर: ग) ६५ अङ्क

प्रश्न ९. अनौपचारिक शिक्षाका प्रकारहरू कुन-कुन हुन्?

क) आधारभूत प्रौढ साक्षरता शिक्षा

ख) निरन्तर शिक्षा

ग) वैकल्पिक शिक्षा

घ) माथिका सबै

सही उत्तर: घ) माथिका सबै

प्रश्न १०. विद्यालयमा अध्ययन गर्ने अवसर नपाएका वा विद्यालय बीचमै छोडेका बालबालिकाका लागि प्रदान गरिने शिक्षालाई के भनिन्छ?

क) औपचारिक शिक्षा

ख) वैकल्पिक शिक्षा

ग) उच्च शिक्षा

घ) प्राविधिक शिक्षा

सही उत्तर: ख) वैकल्पिक शिक्षा

व्याख्या: विद्यालय शिक्षाबाट वञ्चित भएका वा बीचमै पढाइ छोडेका व्यक्तिलाई वैकल्पिक माध्यमबाट सिक्ने अवसर प्रदान गर्ने शिक्षालाई वैकल्पिक शिक्षा भनिन्छ।

प्रश्न ११. नियुक्ति भइसकेपछि शिक्षकको प्रशिक्षणकालसम्बन्धी तपाईंले उल्लेख गर्नुभएको व्यवस्था कुन हो?

क) महिला शिक्षक ३ महिना र पुरुष शिक्षक ६ महिना

ख) महिला शिक्षक ६ महिना र पुरुष शिक्षक १ वर्ष

ग) महिला शिक्षक १ वर्ष र पुरुष शिक्षक २ वर्ष

घ) महिला र पुरुष दुवैका लागि १ वर्ष

सही उत्तर: ख) महिला शिक्षक ६ महिना र पुरुष शिक्षक १ वर्ष

व्याख्या: नियुक्तिपछिको प्रशिक्षण  अवधि महिला र पुरुष शिक्षकका लागि फरक अवधि उल्लेख गरिएको छ।

प्रश्न १२. सामुदायिक विद्यालयको शिक्षक छनोट समितिमा जम्मा कति सदस्य रहने व्यवस्था रहेको छ?

क) ३ जना

ख) ४ जना

ग) ५ जना

घ) ७ जना

सही उत्तर: ग) ५ जना

प्रश्न १३. विद्यालयको शिक्षक छनोट समितिको सदस्य सचिवका रूपमा कसले काम गर्ने व्यवस्था उल्लेख गरिएको छ?

क) विद्यालय व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष

ख) स्थानीय तहको प्रमुख

ग) प्रधानाध्यापक

घ) शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुख

सही उत्तर: ग) प्रधानाध्यापक

प्रश्न १४. सामुदायिक विद्यालयको शिक्षक सरुवाका लागि सामान्यतया कुन अवस्था हुनुपर्छ?

क) स्थायी सेवा अवधि १ वर्ष पुगेको

ख) स्थायी सेवा अवधि २ वर्ष पुगेको

ग) स्थायी सेवा अवधि ३ वर्ष पुगेको वा अवकाश हुन एक वर्षभन्दा कमी हुन नहुने ।

घ) स्थायी सेवा अवधि ५ वर्ष पुगेको

सही उत्तर: ग) स्थायी सेवा अवधि ३ वर्ष पुगेको वा अवकाश हुन एक वर्षभन्दा कमी हुन नहुने ।

प्रश्न १५. स्थाई शिक्षकको रिक्त दरबन्दि विवरण EMIS मा कति दिनभित्र अद्यावधिक गराउनुपर्ने व्यवस्था उल्लेख गरिएको छ?

क) ३ दिनभित्र

ख) ७ दिनभित्र

ग) १५ दिनभित्र

घ) ३० दिनभित्र

सही उत्तर: ख) ७ दिनभित्र

प्रश्न १६. विद्यालय शिक्षाको तहगत संरचनाअनुसार आधारभूत तह र माध्यमिक तहको सही वर्गीकरण कुन हो?

क) आधारभूत कक्षा १–५ र माध्यमिक कक्षा ६–१२

ख) आधारभूत कक्षा १–८ र माध्यमिक कक्षा ९–१२

ग) आधारभूत कक्षा १–१० र माध्यमिक कक्षा ११–१२

घ) आधारभूत कक्षा १–६ र माध्यमिक कक्षा ७–१२

सही उत्तर: ख) आधारभूत कक्षा १–८ र माध्यमिक कक्षा ९–१२

व्याख्या: नेपालको विद्यालय शिक्षामा आधारभूत तह कक्षा १–८ र माध्यमिक तह कक्षा ९–१२ सम्म हुन्छ।

प्रश्न १७. विद्यालयको नामकरण गर्ने अधिकार कुन निकायलाई दिइएको छ?

क) शिक्षक सेवा आयोग

ख) राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड

ग) स्थानीय तह

घ) शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ

सही उत्तर: ग) स्थानीय तह

व्याख्या: विद्यालयको नामकरणसम्बन्धी अधिकार स्थानीय तहसँग सम्बन्धित छ। नामकरण गर्दा लागू कानुन र स्थानीय तहको सम्बन्धित प्रक्रियाको पालना गर्नुपर्छ।

प्रश्न १८. सिकाइ उपलब्धि परीक्षण सम्बन्धि अधिकार कुन निकायमा रहने व्यवस्था  गरिएको छ?

क) संघीय सरकार

ख) प्रदेश सरकार

ग) स्थानीय तह

घ) राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड

सही उत्तर: ग) स्थानीय तह

प्रश्न १९. कक्षा १ मा भर्ना हुन बालबालिकाले कम्तीमा कति उमेर पूरा गरेको हुनुपर्छ?

क) ४ वर्ष

ख) ५ वर्ष

ग) ६ वर्ष

घ) ७ वर्ष

सही उत्तर: ख) ५ वर्ष

प्रश्न २०. चार वर्ष उमेर पूरा नभएका बालबालिकालाई कहाँ भर्ना गर्न सकिन्छ भन्ने  उल्लेख गरिएको छ?

क) कक्षा १ मा

ख) कक्षा २ मा

ग) शिशु विकास केन्द्रमा

घ) कक्षा ६ मा

सही उत्तर: ग) शिशु विकास केन्द्रमा

प्रश्न २१. विद्यालयको शैक्षिक सत्र कुन अवधिमा रहने व्यवस्था उल्लेख गरिएको छ?

क) वैशाख १ देखि चैत मसान्तसम्म

ख) साउन १ देखि असार मसान्तसम्म

ग) मंसिर १ देखि कात्तिक मसान्तसम्म

घ) वैशाख १५ देखि फागुन मसान्तसम्म

सही उत्तर: क) वैशाख १ देखि चैत मसान्तसम्म

प्रश्न २२. संशोधित नियमावलीअनुसार विद्यालयको हिउँदे तथा वर्षे बिदाको कुल अवधि कति दिन कायम गरिएको छ?

क) १५ दिन

ख) २० दिन

ग) ३० दिन

घ) ४५ दिन

सही उत्तर: ग) ३० दिन

प्रश्न २३. विद्यालयले स्थानीय आवश्यकताअनुसार कति दिन स्थानीय बिदा दिन सक्ने व्यवस्था उल्लेख गरिएको छ?

क) ३ दिन

ख) ५ दिन

ग) ७ दिन

घ) १० दिन

सही उत्तर: ख) ५ दिन

प्रश्न २४. एक शैक्षिक सत्रमा विद्यालय खोल्ने दिन कति उल्लेख गरिएको छ?

• क) २०० दिन
• ख) २२० दिन
• ग) २३० दिन
• घ) २४० दिन

सही उत्तर: ग) २२० दिन

व्याख्या: राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारूप, २०७६ अनुसार पठनपाठन हुने दिन २०५ रहेको छ ।

प्रश्न २५. एक हप्तामा शिक्षकले पढाउनुपर्ने पिरियड संख्या कति हो?

• क) १८ पिरियड
• ख) २० पिरियड
• ग) २४ पिरियड
• घ) ३० पिरियड

सही उत्तर: ग) २४ पिरियड

प्रश्न २६. महामारी, विपद् वा विकट हिमाली क्षेत्रको अवस्थाका कारण शैक्षिक सत्र परिवर्तन गर्नुपर्ने भए कसले परिवर्तन गर्ने व्यवस्था उल्लेख गरिएको छ?

• क) विद्यालय व्यवस्थापन समिति

• ख) शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ

• ग) शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय
• घ) शिक्षा तथा मानब स्रोत बिकास केन्द्र

सही उत्तर: ग) शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय

प्रश्न २७. तलका जिल्लामध्ये विकट हिमाली क्षेत्रका जिल्लाको सूचीमा नपर्ने जिल्ला कुन हो?

• क) हुम्ला
• ख) जुम्ला
• ग) मुगु
• घ) जाजरकोट

सही उत्तर: घ) जाजरकोट

प्रश्न २८. सरुवा भई जाने शिक्षकलाई रमाना पत्र कति दिनभित्र दिनुपर्ने व्यवस्था  उल्लेख गरिएको छ?

• क) ७ दिनभित्र
• ख) १५ दिनभित्र
• ग) २१ दिनभित्र
• घ) ३० दिनभित्र

सही उत्तर: ग) २१ दिनभित्र

प्रश्न २९. संशोधित नियमावलीअनुसार विद्यालय खोल्ने अनुमति, स्वीकृति र कक्षा थप गर्ने अधिकार मुख्यतः कुन निकायलाई दिइएको छ?

?

• क) शिक्षक सेवा आयोग
• ख) स्थानीय तह
• ग) राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड
• घ) विश्वविद्यालय अनुदान आयोग

सही उत्तर: ख) स्थानीय तह

व्याख्या: विद्यालयमा थप कक्षा सञ्चालन गर्न अनुमति दिने निकाय स्थानीय निकाय हो?

प्रश्न ३०. नयाँ विद्यालय खोल्न अनुमति लिन शैक्षिक सत्र सुरु हुनुभन्दा कति समयअघि निवेदन दिनुपर्ने व्यवस्था उल्लेख गरिएको छ?

• क) १५ दिनअघि
• ख) ३० दिनअघि
• ग) २ महिना अघि
• घ) ३ महिना अघि

सही उत्तर: घ) ३ महिना अघि

व्याख्या: नयाँ विद्यालय खोल्ने अनुमति शैक्षिक सत्र सुरु हुनुभन्दा 30 दिनअघि दिइसक्नुपर्ने व्यवस्था उल्लेख गरिएको छ?

प्रश्न ३१. सामुदायिक विद्यालय खोल्नका लागि धरौटी रकम कति राख्नुपर्ने व्यवस्था उल्लेख गरिएको छ?

• क) रु. १ लाख
• ख) रु. ५ लाख
• ग) रु. १० लाख
• घ) कुनै रकम राख्नु पर्दैन

सही उत्तर: घ) कुनै रकम राख्नु पर्दैन

प्रश्न ३२. शिक्षा नियमावलि को शंसोधित व्यवस्थाअनुसार संस्थागत विद्यालय खोल्न माध्यमिक तहका लागि कति धरौटी रकम राख्नुपर्छ?

• क) रु. २ लाख
• ख) रु. ५ लाख
• ग) रु. १० लाख
• घ) रु. २० लाख

सही उत्तर: ग) रु. १० लाख

३3. संशोधित नियमावलीअनुसार सामुदायिक विद्यालयको स्थायी शिक्षक सामान्य अवस्थामा सरुवा हुनुअघि कम्तीमा कति वर्ष स्थायी सेवा पूरा गरेको हुनुपर्छ?

क. १ वर्ष

ख. २ वर्ष

ग. ३ वर्ष

घ. ५ वर्ष

सही उत्तर: ग. ३ वर्ष

३४. शिक्षा नियमावली, २०५९ को दशौँ संशोधन, २०८३ अनुसार माध्यमिक तहको प्रधानाध्यापक बन्न आवश्यक न्यूनतम शैक्षिक योग्यता कुन हो?

क. स्नातक तह

ख. स्नातकोत्तर तह

ग. प्रवीणता प्रमाणपत्र तह

घ. एमफिल तह

सही उत्तर: ख. स्नातकोत्तर तह

३५. संशोधित नियमावलीअनुसार विद्यालय व्यवस्थापन समितिको सदस्य बन्न राजनीतिक दलको सदस्यता नलिएको अवधि कम्तीमा कति वर्ष हुनुपर्छ?

क. १ वर्ष

ख. ३ वर्ष

ग. ५ वर्ष

घ. ७ वर्ष

सही उत्तर: ग. ५ वर्ष

प्रश्न ३८. शिक्षक सरुवाको अङ्क वितरणमध्ये ज्येष्ठताबापत अधिकतम कति अङ्क छुट्याइएको छ?

• क) १० अङ्क
• ख) २० अङ्क
• ग) २५ अङ्क
• घ) ३५ अङ्क

सही उत्तर: घ) ३५ अङ्क

व्याख्या: ज्येष्ठताबापत ३५, शैक्षिक योग्यताबापत २० र तालिमबापत १० अङ्क छुट्याइएको छ। जम्मा ६५ अङ्क हुन्छ।

प्रश्न ३९. विद्यालयको शिक्षक छनोट समितिको पदावधि कति वर्षको हुन्छ?

• क) १ वर्ष
• ख) २ वर्ष
• ग) ३ वर्ष
• घ) ५ वर्ष

सही उत्तर: ख) २ वर्ष

प्रश्न ४०. माध्यमिक तहको परीक्षा दिनका लागि विद्यार्थीले १४ वर्ष उमेर पूरा गरेको हुनुपर्ने प्रावधानबारे सही कथन कुन हो?

• क) १४ वर्षको उमेरसम्बन्धी मानदण्ड हटाइएको छ।
• ख) उमेर १६ वर्ष पुर्‍याइएको छ।
• ग) उमेर १८ वर्ष पुर्‍याइएको छ।
• घ) उमेरसम्बन्धी मानदण्ड दोब्बर बनाइएको छ।

सही उत्तर: क) १४ वर्षको उमेरसम्बन्धी मानदण्ड हटाइएको छ।

४१. सामुदायिक विद्यालयमा शिक्षकको पदस्थापना गर्ने जिम्मेवारी कसको हुन्छ?

क. शिक्षक सेवा आयोग

ख. स्थानीय तह

ग. राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड

घ. विद्यालय व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष मात्र

 

✓ सही उत्तर ख. स्थानीय तह

४२. नियुक्तिपत्र बुझेपछि नवनियुक्त शिक्षकले कति दिनभित्र विद्यालयमा हाजिर भइसक्नुपर्छ?

क. ७ दिनभित्र

ख. १० दिनभित्र

ग. १५ दिनभित्र

घ. ३० दिनभित्र

सही उत्तर: ग. १५ दिनभित्र

४३. सामुदायिक विद्यालयका नवनियुक्त स्थायी शिक्षक तथा कर्मचारीलाई हाजिर गराई काममा लगाउने जिम्मेवारी कसको हो?

क. शिक्षक सेवा आयोग

ख. शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ

ग. विद्यालय व्यवस्थापन समिति

घ. राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड

 

✓ सही उत्तर ग. विद्यालय व्यवस्थापन समिति